له‌ چله‌ی ماته‌مینی نه‌مر مامۆستا مه‌لا خدری دۆڵه‌ گه‌رمی دا!

نووسینی : حه‌سه‌ن مینایی

هاوڕێی گۆڕغه‌ریبم!

له‌ ناو ئه‌و ئازاره‌ بێ کۆتایه‌ دا، بمکه میوانی ورده‌ بزه‌ێکی جارانت، تا ئه‌سپی خه‌یاڵ جارێکی دیکه ‌بۆ بن سێبه‌ری داره  هه‌نجیره‌کانی شیوه‌ڕه‌زو سوونێ و داره‌ گوێزو مێوه‌کانی شوێنی له‌ دایکبوونت، گونده‌ خنجیلانه‌که‌ی دۆڵه‌گه‌رمێ تاوده‌م‌هاوڕێم‌شیرنایی بیره‌وه‌ریه‌کانت، له‌ قاوه‌ ڵتونی ژاژی به‌سه‌ردا زاڵی دۆڵی کاژێ ، له‌ کونه‌مارێی دایم تۆپ لێ میوانی بناری چیا گه‌ردن که‌شه‌که‌ی جاسووسان، ده‌نگی نه‌رم و ڕاوێژی ڕه‌وانت به‌سن بۆ چوونه‌وه‌ جێ ژوانی سه‌نگه‌ر و شۆڕش و چیا ، بۆ بیستنه‌وه‌ی ده‌نگی پێشمه‌رگه‌ و هه‌ڵمژینی بۆنی هه‌ڵاڵه‌ و شنه‌ی کوێستان و ئاهه‌نگی له‌رینه‌وه‌ی ونه‌وشه‌، له‌مانگه‌شه‌وێکی سێحراوی کوردستان دا.

له‌ چله‌ی کۆچی نابه‌وه‌ختت دا ، چله‌ی زستانی سه‌هۆڵبه‌ستووی دڵی خوشکه‌ مێرێی پێشمه‌رگه‌ و هاوڕێ و حه‌وت کوڕه‌کانت ، تامه‌زرۆی ورده‌ بزیه‌کتن، تا ده‌فته‌ری تێکۆشانت له‌ گه‌رمێن و کوێستان به‌ ته‌قه‌ڵی ئه‌مه‌گ ناسی و پێزانین ،  له‌ په‌ڕتووکی مێژووی  شۆڕش وپێشمه‌رگه‌  فایم که‌ن.

لێم گه‌ڕێ هاوڕێ ، با له‌ کۆڕی کۆچی ژیانی کۆچباریتدا ، موسیقای شه‌ونم وغونچه‌ و فرمێسک له‌ وشه‌کانم بته‌کێنم  و به‌و باریکه‌ ڕێیانه‌دا بڕۆمه‌وه‌ که‌ تۆ له‌ دؤڵه‌ گه‌رمێ ڕا،  چل ساڵی ڕه‌به‌ق پێواتن. خۆزگه‌ ده‌متوانی جارێکیتر له‌ بن دار به‌ڕوێک ، ڕه‌وه‌زه‌ شاخێک ، نێودارستانێکدا ، له‌ پێناوی تێگه‌یشتن له‌ ڕوانگه‌ی نوێت و وه‌رگرتنی ڕێنوێنیه‌کانت ، کۆ بونه‌وه‌ێک بکه‌ین.

 برای سه‌رکرده‌م ، ئێمه‌ی قوتابی قوتابخانه‌ی ئێوه‌ ، له‌و ڕاستییه‌ باش تێده‌گه‌ین که ،  له‌ ده‌ستپێکی سه‌ره‌ تایه‌کی بومه‌لێڵی پاش هه‌ره‌سێکی قڕکه‌ردا ، ئێوه‌ بوون سرودی ڕاپه‌ڕینتان به‌ گوێی شارو شاخ و لادێ دا چپاند. ئێوه‌ بوون ته‌ونی لێکگرێدان و به‌ێکه‌وه‌ لکاندنتان له‌ هه‌ردووک هه‌ستانه‌وه‌ و به‌رخۆدانه‌کانی شۆڕشی کۆنو نوێ گه‌له‌که‌مان،  له‌ ناو ورزێڕو هه‌ژاری ئه‌م کوردستانه‌ چنی.  ئاشکرایه‌ ته‌ونێک که‌ به‌ ته‌ڕاحی و ئه‌ندازیاری ئێوه‌ ڕاهێڵ کرا بێ،  بێشک شاگرد و قوتابیه‌کانیشتان به‌ علاقه‌و بڕوای ته‌واوه‌ ،  درنگ یان زوو  له‌ ته‌کمیل و به‌ ئه‌مڕۆی کردنی دا ، به‌ وه‌ختی خۆیو کاتی مناسب ، له‌ ژێر پێی گه‌لی  هه‌رگیز خۆشی له‌ خۆنه‌دیوتان ڕاده‌خه‌ن و، بۆ پاسه‌وانی لێ کردنیشی  گیان له‌ سه‌رده‌ست و بێ قسوورن.

ئه‌و کاته‌ی لێڕه‌وار نووستبوو ، شۆڕه‌ بی به‌ده‌م خۆڕاژاندنه‌وه‌ خه‌ونوچکه‌ی ده‌برده‌وه‌ ، سۆفی و دووکانداری شار ، موچه‌خۆرو پاڵه‌و ڕه‌نجده‌ر و سه‌پان له‌ خه‌وی شیرین دابوون ، ئێوه‌ بوون شه‌وه‌ زه‌نگتان ده‌تۆراند، و به‌ هه‌ستی بڕواو ئیمان له‌ په‌نجه‌ره‌ی شارو دێتان ده‌دا و جاڕی ڕاپه‌ڕینتان ڕاده‌هێشت.

ئه‌ی ڕێبواری ڕێگه‌ی باریک و ته‌لان و هه‌ڵدێران!

ئه‌ی هاوڕێی گاشه‌ به‌ردو کۆخو حوجره‌ و مه‌قه‌ڕ!

ئێوه‌ بوون له‌ شه‌وه‌ زه‌نگی ساردوسڕ و ئه‌نگووسته‌چاوی  ناهومێدی دا ، سواربوون و مشخه‌ڵی داگیرساوی کۆمارتان له‌ کۆڵانه‌ ته‌نگه‌به‌ره‌کانی بێدادیوه‌ گه‌یانده‌ چیاو، له‌ چیاشه‌وه‌ بؤ شارو لادێ کانتان ڕا گواست. چاخی گه‌نجیه‌تیتان کرده‌ گۆڕه‌پانی به‌ساڵداچوون، به‌ڵام نه‌سره‌وتن . سه‌رماداهات ڕآنه‌چڵه‌کین ، گژه‌با و بۆران و لافاو چۆکی پێدانه‌دان و دیواری بێده‌نگیتان شکاند. کۆچتان تێکه‌ڵ به‌ کۆچ کرد ، غوربه‌تتان له‌ سه‌ر غوربه‌ت که‌ڵه‌که‌ کرد ، تانه‌و ته‌شه‌ری ئه‌مو ئه‌وتان بیست به‌ڵام کۆڵتان نه‌دا. ئێوه‌ بوون له‌ وه‌رزی گه‌ڵاڕێزاندا ، سنووره‌کانی فه‌رامۆشیتان به‌زاند و بانگی ئازادیتان به‌گوێی کۆرپه‌ی کورد دا چرپاند.

هاوڕێم بڕیاربوو ناره‌ناری ئاواره‌ی ڕێبوارم  به‌ده‌م ڕێگاوه‌ بۆ بگێڕیه‌وه‌ که‌ موچه‌ به‌ موچه ، سوێسنایه‌تی و گه‌ورک و ئالان ده‌گه‌ڕا.  بڕیار بوو هاشه‌و ورشه‌و خشپه‌ی دارو ده‌وه‌نی قه‌له‌ڕه‌ شێ و ئه‌سپه‌مێزه‌ ، بێتووش و بێژوێ ،  گۆڵێ و نستانێم بۆ باس بکه‌ی که‌ ، ئه‌و کاته‌و ئێستاشی له‌ گه‌ڵ بێ  ڕازدارو مه‌حڕه‌می پێشمه‌رگه‌ بوون و هه‌ن. به‌ڵێنت دابوو بۆم له‌ ته‌ته‌ر و شۆڕه‌ژنی توربه‌ نان له‌ کۆڵ و وردکه‌ نان و دۆی ترشی جوتیاره‌ ده‌ست قه‌ڵشیوه‌کانی داوداوێ و مامکاوێ  بدوێی . بڕیار بوو باس له‌ سرته‌و چپه‌کانتان له‌ گه‌ڵ مه‌ڵابرایم و شیوه‌سه‌ڵی ،مینه‌شه‌م و پیره‌ بابم ، له‌ حوجره‌ی فه‌قێیان ، به‌ده‌م خوێندنه‌وه‌ی کتێبه‌ ئاینیه‌کان‌ بکه‌ی . من نازانم  خه‌می نیشتمان بوو یان ئازاری ئه‌م غوربه‌ته‌ به‌ژانه‌ که‌ وا بارگه‌ی سه‌فه‌ری بێگه‌ڕانه‌وه‌ی پێ پێچایه‌وه‌. ؟

ڵێره‌وه‌ هاوڕێ‌ وه‌ک دوورکه‌وته‌ێکی تامه‌زرۆ ، له‌ناو بیره‌وه‌ریه‌کانی وه‌ک خه‌ونی خۆحه‌شاردراوی ناو نێوچاوانی گرژو گنجاوی مێژوو ،  هێزی زه‌ین ده‌که‌مه‌ پرده‌بازی نێوان ڕابردوو و به‌حسره‌ته‌وه‌ دوور له‌  دواڕؤژ ده‌ڕوانم . ذاستانی بوێری و براوه‌ی ئێوه‌  له‌و ساڵانه‌ی هه‌ر چوارده‌وره‌تان ته‌نه‌رابوو، به‌ڵام دژ به‌ کۆزو زنجیر ڕاپه‌ڕین. سه‌ر له‌ نوێ ده‌ور ده‌که‌مه‌وه‌ و بیر له‌ ده‌سهاتی ئێستاو به‌شێکی زۆرله‌ دروشمه‌ بریقه‌داره‌ بڵقاویه‌کانی ده‌که‌مه‌وه‌ .

ڵێره‌وه‌ له‌ یادی کۆچی تۆ دا ، که‌ ناوت به‌ ناو خانه‌کانی مێشکم دا گوزه‌ر ده‌کات ، داستانی خۆڕاگری ئێوه‌ ده‌مباته‌وه‌ بۆ ئیمپڕاتۆری پرسیارو هێدی هێدی به‌ ده‌م پرسیاره‌ بێ وه‌ڵامه‌کانمه‌وه‌ له‌ قراخ که‌روێشکه‌ی چڵه‌ گه‌نم و جۆکانی تامه‌زرۆی هه‌تاو و خشه‌ی پێی پێشمه‌رگه‌، له‌ بن سێبه‌ری لێکهاڵاوی  گێلاس و هه‌نار و توه‌سوور و دڕدووکه‌کانی کوردستان ، ئۆخره‌ ده‌گرم تا بۆنی وشه‌ هڵامساوه‌کانی ناو قوڕگم ، نیگای ساردو پڕله‌ بێ لوتفی  پاسه‌وانه‌کانی سه‌ر بانی نیشتمان ، ئازاره‌کانی  ڕێچکه به‌ستووی چه‌مانه‌وه‌ی سنه‌وبه‌ر به‌ ده‌م گژه‌با و هاوارو گریانی په‌ڕه‌سێلکه‌ له‌ ناو به‌هاری پڕ له‌ گه‌ڵاڕێزان و ژانی گه‌روی ژه‌نگ هێناوی تفه‌نگی پێشمه‌رگه‌، بۆ چرکه‌ ساتێکیش بێ له‌ بیر به‌رمه‌وه‌ .

خۆزگه‌ هاوڕێ ، بۆ ئه‌وه‌ی جارێکی تر به‌ گژ چاره‌نووس و نسیب دا چووباینایه‌وه‌ و ئه‌و جاره‌ش مێژوومان به‌ پێچه‌وانه‌ی ئه‌وه‌ی هه‌یه‌ دروست کردبا ، بۆ ساڕێژ کردنه‌وه‌ی قه‌واره‌ نامۆکانی کۆنو نوێ نیشتمان ، بۆ تێکڕمانی ئه‌و دیواره‌ سامناکو گه‌ل نه‌ویسته‌ی   نێوان هاوڕێیان و شکانی ئه‌و جه‌وه‌ ‌ پڕله‌ بێده‌نگیه‌ی ناوچه‌ دا ، خۆزگه‌ سه‌د خۆزگه‌ هاوڕی ، ئێستا ساڵی 46_ 47 بوایه‌ .

هاوڕێم ، بیره‌وه‌ریه‌کان ، حه‌سره‌تی دوا دیدار،  ژانی تاراوگه‌ ،  لێک لابه‌لوتی هاوڕێیان و کۆچی تۆ ، یه‌ک جار زۆرو گه‌لێک به‌ئازارن.

حه‌سه‌ن مینایی

13/7/2008

‌‌

بگه‌رێوه