به‌ ناوی کوردستانی گه‌وره‌ .

ح. س. سۆران

soransa@hotmail.com

تاران –29/9/2707

کۆماری کوردستانی  سوور

{سه‌رچاوه‌ : له‌ ئینتێڕنێت وه‌رم گێڕاوه‌}

 

له‌م لاپه‌ڕه‌یه‌دا ، سه‌باره‌ت به‌  ژیانی گه‌لی  کورد،  له‌ یه‌کیه‌تی سۆڤیه‌تی پێشو  ده‌دوێین   ، که‌ ئه‌و  مه‌ڵبه‌ندانه‌  بریه‌تی بوون له‌ ئه‌‌رمه‌نستان ، ئازربایجان ، گورجستان و تورکمه‌نستان .  

کوردستانی سوور:

له‌ یه‌کیه‌تی سۆڤیه‌تی پێشو ، کوردان وه‌ک نه‌ته‌وه‌یه‌ک و   ره‌گه‌زێکی  جیاواز،   به‌ چه‌شنی فه‌ڕمی ناسرابوون .  دبێ ئه‌مه‌ بزانین  ، که‌  ده‌ڤه‌رگه‌لێک له‌  ناوچه‌ی قه‌فقاز و تورکمه‌نستان ،  له‌ سه‌ده‌گه‌لی زۆر کۆنی پێشوه‌وه‌ ، وه‌ک نیشتگه‌ و جێی ژیانی کورد ناسراون . له‌ 1923 تا 1929 ، ناوچه‌یه‌کی خود موختار له‌ ئازربایجان هه‌بو ، به‌  ناوی هه‌رێمی  کوردستانی سوور.   له‌ سه‌ر ژمێری 1979 ی یه‌کیه‌تی سۆڤیه‌ت دا ،  گۆیا  کوردگه‌لی ئه‌و  وڵاته‌  ، 150،000  که‌س بوون ، به‌ڵام  خودی کورده‌کان ، ده‌ڵێن ژماره‌یان زۆر له‌وه‌ پتر بوه‌ .

 کورد له‌ کۆماری ئازربایجان :

هه‌رێمی کوردستانی سوور ، له‌ ساڵی  1923 وه‌ هه‌تا ساڵی 1929  ، هه‌رێمێکی خودموختا ر بو ، که‌ له‌ کۆماری ئازربایجانی ئه‌و کاته‌ دا هه‌ڵ که‌وتبو . کوردستانی سوور ، بریه‌تی بو له‌ 25 گوند ، له‌ مه‌ڵبه‌ندێک دا ، به‌ پانایی رووکاری  5200  کیلۆ مێتری چوار گۆشه‌ ، که‌ له‌ نێوان  ئه‌رمه‌نستان و ناوچه‌ی خودموختاری پێشوی " ناگۆڕنۆ  قه‌ره‌باغ " دا  بو  ، ‌ شاری سه‌ره‌کی ئه‌و  هه‌رێمه‌  بریه‌تی بو  له‌               "  لاچین " . ئه‌م هه‌رێمه‌‌ له‌ پاشان،  هه‌ڵ وه‌شاوه‌ و زۆر له‌ کوردانی دانیشتوی ئازربایجان ، دوور خرانه‌وه‌ بۆ  " کڕاسنۆ دار " ، له‌ رووسیا . له‌ ساڵی 1989 دا ، له‌ 40000 نه‌فه‌ر کورد ، نزیکه‌ی  20000 نه‌فه‌ریان گه‌ڕانه‌وه‌  بۆ ئازربایجان .  له‌ جه‌نگی  ئه‌رمه‌نی و ئازه‌ری( تورک )  دا ،  هه‌رێمی  کوردستانی  سووری پێشو ،  که‌وته‌ به‌ر  قڕڕه‌ و شه‌ر ‌ و ئێستا زۆرتری ، وا  له‌ ژێر ده‌سته‌ڵاتی ئه‌رمه‌نی دا . به‌ پێی ژماردنی کورده‌کان ، له‌ ساڵی 1988 دا ، 250000  تا  400000کورد ، له‌ کۆماری ئازربایجان ده‌ژیان . به‌ ویته‌ی ده‌م خه‌ڵک ده‌ڵێن ، ئیلهام علیوڤ ، سه‌رکۆماری  ئازربایجان ، کوردی  که‌لبه‌ جاڕه‌ ؟؟؟ !!!

 کورد له‌ ئه‌رمه‌نستان : .

ره‌نگه‌ له‌ ئه‌رمه‌نستان ، نزیکه‌ی  60000  نه‌فه‌ر  بن . له‌ زۆر ناوچه‌ی   ئه‌رمه‌نستان به‌ چه‌شنی په‌ڕه‌وازه‌ و تاقل و تۆقل  ، کوردی لێیه‌ ، به‌ تایبه‌ت له‌ ناوچه‌ی باکووری رۆژاو‌ا .

 کورد له‌ گورجستان :

نزیکه‌ی 34000 نه‌فه‌ر کورد له‌ تیفلیسی پێته‌خت هه‌ن‌ . ته‌نانه‌ت گه‌ڕه‌کێک هه‌یه‌ به‌ ناوی  "ته‌لاڤی " ، که‌ 8000 کوردی لێ یه‌ .

 

کورد له‌ تورکمه‌نستان :

چه‌ند دانه‌ گوندی کورد نشین له‌ نێوا ن تورکمه‌نستان و  ئێران ، له‌  کوێستانی "کۆپێت داغ" هه‌یه‌ .  به‌ڵام  له‌ خودی تورکمه‌نستان ، کورده‌کان له‌ نزیکی عه‌شقابادی پێته‌خت ده‌ژین .

 

پرسیار  ‌ : به‌  بۆجوونی ئێوه‌ ،  له‌به‌ر جێ کۆماری  سوور  یش ، وه‌ک کۆماری ئاڕاڕات و  کۆماری دێمۆکڕاتیکی  کوردستان رووخا  و  ده‌بێ  چی  له‌م  رووداوه‌ تاڵانه‌ ‌  فێر بین ‌ ؟؟؟  

نه‌خشه‌ی کوردستانی گه‌وره‌ :

 

بگه‌رێوه