به‌ ناوی کوردستانی گه‌وره‌ .

 ح. س. سۆران

soransa@hotmail.com

 تاران -  28/3/2708

شه‌ڕه‌ ده‌ندووکێ .

ته‌نانه‌ت زو‌ربه‌ی  نه‌یارانیش مان  ؛ ددان به‌ هێمنایه‌تی  ، راست ویژی  و بێگه‌ردی گه‌لی کورد دا ده‌نێن ،  بۆ وێنه‌ تورکه‌کان  به‌ وشه‌ی  "سه‌داقه‌ت" ده‌ڵێن  کورده‌واری ؛ هه‌رکات  دژان پاکتاو یا‌ قه‌لاچۆشیان کردوویین ، ته‌نیا بۆ  چاو ترسێن کردن ، پته‌و کردن و په‌ره‌دانی ده‌سته‌ڵاتی خۆیان  بوه‌ ، نه‌ک بۆ تۆله‌ سه‌نده‌ن . چون به‌ ‌ شانازیه‌وه‌ ،  ‌ کورد قه‌ت مافی که‌سی پاشێل نه‌کردوه‌ و وه‌ی بۆ که‌س نه‌بوه‌   ، تا تۆڵه‌ی لێ   بستێنن . بزووتنه‌وه‌کانی کوردیش ، هه‌موی خۆ پاراستن و له‌سه‌رخۆکردنه‌وه‌ بوون‌ ، که‌ به‌ هه‌مو  یاسایاکی جیهان  به‌ کارێکی پیرۆز  و ره‌وا  ‌داده‌نرێ  . ‌

به‌ڵام به‌داخه‌وه‌ ، ئێستاش که‌ له‌ هه‌زاره‌ی سێ داین ، هێشتا هێندێک له‌ هه‌ڵسوکه‌وته‌کانی سه‌رده‌می هۆزایه‌تی و هۆزسالاری- که‌ ئه‌ویش بۆ خۆی دوروشمی ره‌سه‌نی و پاکی له‌مێژینه‌ی  گه‌لی  کورده‌ ، که‌متا کورتێک  ره‌گ و  شوێنه‌واری هه‌ر ماوه‌ و ته‌نانه‌وت له‌ هێندێک کاروباری رۆشنبیریش دا  ره‌نگ ده‌داته‌وه‌  ، که‌ به‌ کوردی ده‌توانین ناوی بنێین شه‌ڕه‌ ده‌ندووکێ یا قسه‌ به‌ زۆران دان .

بۆ وێنه‌ ، ئه‌گه‌ر که‌سێک ده‌می بسووتێ - زمانم لاڵ ، بیلامانێ بنووسێ یا بڵێ فڵانه‌ هۆنراوه‌ یا فڵانه‌ نووسراوه‌ی فڵانه‌ پێنووسه‌وان ، وشه‌یه‌کی له‌ جێی خۆی دا نیه‌ ، ئه‌و پێنووسه‌وانه‌ به‌رێزه‌   وا ئاڵۆز ده‌بێ  و ده‌شله‌ژێ که‌ مه‌پرسه‌ !!!. ئه‌گه‌ر وشه‌ی دێمۆکڕاسی و بۆچونی خه‌ڵکی دیکه‌شمان له‌ لا به‌ڕێزه‌ و هه‌ر‌ خۆمان به‌ "مه‌ن" نازانین ، با بهێلین خه‌ڵکی دیکه‌ش بیروڕای خۆیان به‌ راشکاوی  ده‌ربڕن و خێرا ، وه‌ک ئاره‌شی که‌مانگیر  تیری تۆڵه‌یان بۆ نه‌ نێینه‌ ماڵی که‌وان  وکه‌وانی تۆڵه‌ سه‌ندنیان  بۆ هه‌ڵ  نه‌گرین . با بهێڵین خه‌ڵکی خوێنه‌ر ،  بابه‌ت ،  نووسراوه‌ ، کتێبه‌که‌ی و... ی   ئێمه‌ و  بۆچوو‌نه‌کانی که‌سی هه‌ڵسه‌نگێنه‌ریش ( ره‌خنه‌گریش) بخوێننه‌وه‌ و ببیستن و بۆ خۆیان راڤه‌  و  دادگه‌ری له‌سه‌ر  بکه‌ن . ده‌بێ ‌ کاره‌کانمان له‌ خزمه‌ت دۆزی کورد دا بێ ، نه‌ک منمنایه‌تی و  خۆمالێ خۆمالێ  و ئه‌گه‌ر  خانم یا کابرای ره‌خنه‌گر فه‌رمایشه‌کانی راست و دروست بو ،  به‌ وردی گوێی بۆ شل بکه‌ین و بۆ داهاتو که‌ڵکی لی وه‌ربگرین ، نه‌ک خێرا چوار پێج لاپه‌ڕه‌ ته‌وس و توانجی بۆ بنووسین و  هه‌تا هه‌تایه‌  ده‌نگی لێ دابگۆڕین – دڵنیا بن خه‌ڵک خۆیان باشترین داوه‌رن ، شت راڤه‌ ده‌کان و چاک و خراپ لێک ده‌که‌نه‌وه‌ و پێویستی به‌ شه‌ڕه‌ده‌ندووکێ و زۆران بازی ئێمه‌ نیه‌ . ئه‌گه‌ر خودای نه‌خواسته‌ ده‌رفه‌ت، ویست و خۆزگه‌ی  شه‌ڕه‌ده‌نووکێ مان هه‌یه‌ ، با‌ له‌گه‌ڵ ئه‌وانه‌ بیکه‌ین که‌ ده‌گه‌شه‌ و بوختان و گزه‌و فزه‌مان له‌گه‌ڵ ده‌که‌ن  ، ده‌یانه‌وێ ره‌گ و ریشه‌مان له‌  بندا   هه‌ڵ بکه‌نن  ،  نه‌ک له‌ گه‌ڵ هاو خوێن و هاوده‌ردێکی خۆمان، که‌ ژانی  ده‌رده‌ کوردی  به‌ قه‌ت ئێمه‌  چێشتوه‌ و بگره‌ زیاتریش .

به‌ڵام ده‌بێ ئاوڕ بده‌ینه‌وه‌ سه‌ر  ئه‌مه‌ش ،  که‌  له‌ نێوان هه‌ڵ سه‌نگاندنی‌ دڵسۆزانه‌ ،   تیز ، توانج و شه‌ڕی کۆنه‌ قین و ئه‌وانه‌ دا،  تۆفیر  زۆره‌‌  و خوێنه‌ران یا بیسه‌ران وبینه‌ران،  له‌مه‌ش دا  خۆیان باشتر  داوه‌ری ده‌که‌ن  . ناشبێ پێ مان وا بێ ، هه‌ر که‌س وتی پشت چاوتان برۆیه‌، ئه‌وه‌ فڵان و فیساره‌ و چی وچی !!! ره‌نگه‌ ئه‌و راست بکا . ئه‌گه‌ر ئه‌و راست بکا ، ئێمه‌  گوێی لێ شل بکه‌ین ، زۆرتر به‌ قازانجمانه‌ تا گوێ له‌ پیاهه‌ڵوتن و  تاریفی بوش و بێخود بگرین .  

بۆ ئه‌وه‌ی بزه‌یه‌کی ماناداریش بێته‌ سه‌ر لێوی سه‌روه‌رانی خوێنه‌ری ئه‌م نووسراوه‌یه‌ ، ئه‌م قسه‌ کو‌رته‌تان بۆ ده‌گێڕمه‌وه‌ : برایه‌کی زۆر دڵسۆز وپسپۆڕ  ده‌یوت : رۆژێک ده‌مم سووتاو و له‌ کۆڕێک دا  وتم هۆنراوه‌ کانی‌ فیساره‌ هۆنه‌ر،  له‌ باری کێشه‌وه‌ زۆر ته‌واو نین ، ئه‌و هۆنه‌ره‌ ‌ ئه‌م قسه‌ی منی  بیستبوه‌وه‌ و  فه‌رمووبوی که‌ ئه‌و قسه‌ مفتانه‌ ‌ چێه‌ ده‌یکا ، له‌ بیرمه‌ نزیکه‌ی سی(30) ساڵ پێش ، پووری ( میمکی) حه‌زی له‌ کوێخایه‌ک  ده‌کرد ، چۆن له‌ روی هه‌ڵ دێ باسی هۆنراوه‌ی من ده‌کا ، باسی پووری کا .

  من پێم وایه‌ ،  ئه‌و هۆنه‌ره‌ دڵناسکه‌ ‌، که‌ به‌ ڕاستی هۆنراوه‌کانی تۆزێ جێی تیبینی و ره‌خنه‌بوون ،  له‌ باتی ئه‌وه‌ی که‌ڕه‌وکوڕه‌ له‌ پووری  دڵته‌ڕی  کابرای ره‌خنه‌ گر هه‌ڵ دا ، باشتر ئه‌وه‌ بو ته‌نانه‌ت بچێ سپاسیشی لێ بکا  و کارێکی وا بکا له‌وه‌و دوا ، هۆنراوه‌کانی به‌ که‌ڵک وه‌رگرتن له‌ ئامۆژگاریه‌کانی ئه‌و ، شاز تر و رێک و پێک تر  بنووسێ  .له‌نگی هۆنراوه‌ چ په‌یوه‌ندیه‌کی  له‌ گه‌ڵ حه‌ز لێکردوی پووری کابرا  هه‌یه‌ ؟ ره‌نگه‌ پووری حه‌زیشی له‌ کوێخا کردبێ ، به‌ڵام  له‌ قسه‌ی نه‌سته‌قی ‌ کوردی دا ،  ده‌ڵێن " هه‌مزه‌ له‌ هه‌باسی چێ و  ...  له‌ ته‌ورداسی چێ ؟ "

ده‌ڵێن قسه‌ قسه‌ دێنێ :

له‌ لایه‌کی دیکه‌شه‌وه‌ باشتر وایه‌ ،  له‌ پێناوی سه‌رکه‌وتنی دۆزی  رۆشنبیری هه‌مه‌لایه‌نه‌ی   کورد دا ،  به‌ لای که‌مه‌وه‌ ،  پێشاهه‌نگ و رۆشنبیره‌کان مان ریزبه‌ندی نه‌که‌ن  ، ده‌سته‌ ده‌سته‌ ، تاقم تاقم و له‌ت له‌ت نه‌بن ، چون به‌ زمانی کوردی  له‌ت بوون  به‌ مانای   شکانه‌ .  ئه‌وه‌ گرنگه‌ چ خزمه‌تێک  ده‌کرێ ، نه‌ک کێ ده‌یکا .   

تۆغا  وا نیه‌ ؟ 

تێبینی : ئه‌م نووسراوه‌یه‌،  بابه‌تێکی گشتیه‌ و مه‌به‌ستم  له‌ هیچ که‌س یا که‌سانێکی تایبه‌ت  نیه‌ .

 

بگه‌رێوه