عه‌لی سووره‌چۆمی‌

گه‌رانه‌وه‌ ڵاپه‌ره‌ی تایبه‌ت بۆ بابه‌ته‌کانی عه‌لی سووره‌چۆمی
درێژه‌
>>>>

خدربه‌گ

ئەو ڕۆژانەی قەت لەبیر ناچنەوە

بۆ خوێندنه‌وه‌یی بابه‌ته‌کان >>>

محه‌ممه‌د بایزیدی

محه‌ممه‌د بایزیدی>>>

عومه‌ر فه‌رخه‌پوور

بۆ چه‌ند شارێک

مه‌ودای نێوان چه‌ن

 شارێکی ئێران

 بۆ سه‌رده‌شت به‌ ماشێن

سه‌رده‌شت

مه‌هاباد

١٢٢ کیلۆمێتر

سه‌رده‌شت

بۆکان

١٤٤ کیلپۆمێت

سه‌رده‌شت

سنه‌

٣١٧ کیلۆمێتر

سه‌رده‌شت

شنۆ

١٤٠ کیلۆمێتر

سه‌رده‌شت

ورمێ

٢٤١ کیلۆمێتر

سه‌رده‌شت

ئیلام

٦٠٨ کیلۆمێتر

سه‌رده‌شت

پیرانشار

٩٢ کیلۆمێتر

سه‌رده‌شت

بانه‌

٦٨ کیلۆمێتر

سه‌رده‌شت

ته‌ورێز

٣٤١ کیلۆمێتر

سه‌رده‌شت

ئیسفهان

٩٣٧ کیلۆمێتر

سه‌رده‌شت

تاران

٧٢٧ کیلۆمێتر

په‌خشی راسته‌وخۆ

له‌سه‌ر هێڵ

پڕۆسەی بەدناوی “ئەنفال” لە دژی کورد لە باشوری کوردستان سیاسەتێکی بەرنامە بۆداڕێژراوی درێژخایەن بووەو تەنیا بریتی نیە لە بێ سەروشوێنکردنی ۱۸۲۰۰۰ کەس لە ساڵی ۱۹۸۸دا. شاڵاوی قڕکردنی کورد لە مێژبوو دەستی پێکردبوو، بەڵام لە ئەنفالدا گەیشتە چڵە پۆپەی. بە پێی زانیارییەکان تەنیا لە ڕۆژی ۱۴/۴ ی ۱۹۸۸دا زیاتر لە ۲۰هەزار کەس لە خەڵکی “گەرمیان” ئەنفال کران. هەر بەو بۆنەوە ئەو ڕۆژە وەک ڕۆژی ئەنفال دیاریکراوە. درێـــــــژه‌ی بــابه‌ت
دوو کۆپله‌ هونراوه‌ : کۆڵنج ، دونیا بێت
ـــــــــــ
کوڵەنج
کۆڵنج بیانوویە گوڵم
ئازای لەشم هاتوونە تکا
.پەنجەکانتم لێ مەسێنەوە
***
درێـــــــژه‌ی بــابه‌ت
به‌رنامه‌یه‌کی کاناڵی ئاسمانی کوردستان ٢۴ به‌ ناوی” وه‌ڵاتی من”  له‌ سه‌ر  سه‌رده‌شت.
سه‌رده‌شت شارێکی خنجیکانه‌ی کوردستانی ڕٶژهه‌لاته‌ .له‌ پاریزگای ئازه‌ربایجانی ڕۆژئاوای ئێران و له‌ باکوره‌وه‌ له‌  پیرانشار له‌ باشوره‌وه‌ له‌   بانه‌  له‌ ڕٶژئاواوه‌  باشوری کوردستان له‌ ڕۆژهه‌لاتیشه‌وه‌ له‌ گه‌ڵ مه‌هاباد  دراوسێ و هاوسنوره‌ . بۆ بینینی ئه‌م به‌رنامه‌یه‌ له‌ درێژه‌ی بابه‌ت دا ببینن
درێـــــــژه‌ی بــابه‌ت
بەشی پەنجاو شەشەمی گەرانەوە(۵۶) له‌ نووسینی:عەلی سوورەچۆمی
زنجیرەی سێ ٣
……………………
بۆ نووسینی بەشێک لە رووداوەکان ھێندێک جار ھەست دەکەم زۆر ئەستەمە لەبەر بی بە سانایی خۆتی لێ بدەی.
چاو لێدەکەم بەشێک لەو مێژووە زۆر تاڵە وەک ئەوە وایە لە جەستەت ئێسکێک شکابێ و دوای چەند ساڵ جێگای خۆی نەگرتبێتەوە!جا تۆ ناچار بی جارێکی دیکە سەردانی جەرڕاحێک“بکەی بۆوەی دووبارە بیشکێننەوە،دواتر سەر لە نوێ ھەلی بەستنەوە.
درێـــــــژه‌ی بــابه‌ت
ئەوڕۆژانەی قەت لەبیرناچنەوە (بەشی ۴١) له‌ نووسینی : خدر پاکدامه‌ن
بەتێپەڕبوونی زەمان جۆش و خڕۆشی خەبات تا دەهات زیاتر پەرەی دەستاند، دوو هێز لە سەرتاسەری ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە حاڵی بەربەرەکانیدا بوون؛ یەکیان هێزی پێشمەرگەی کوردستان کە بە چەک و ئیمکاناتێکی کەم و بەهاوکاری و پشتیوانیی خەڵکی کوردستان دیفاعیان لە مان و مەوجودیەتی گەلەکەیان دەکرد و، ئەوەی دیکەیان هێزی پۆشتە و پەرداخی دژی گەلیی ڕێژیمی کۆماری ئیسلامی ئێران بوو کە هێزێکی بێگانە بە خەڵکی کوردستان بوو. درێـــــــژه‌ی بــابه‌ت
ده‌ستپێکی شه‌رێکی خوێناوی و ماڵوێرانی « بیافرا» رووداوێک که‌ بۆنی نه‌وتی لێ ده‌هات.جمهوری فدراڵی نیجێریا ((بیافرا)) که‌ کۆمپانیاکانی نه‌وت بوون به‌ هۆی ئه‌وه‌ی که‌ڵه‌ رێکه‌وتی ٣٠ ی مانگی مه‌ی ساڵی ١٩۶٧ سه‌ربه‌خۆی خۆی ڕابگێنێت وه‌ ته‌نیا ڵه‌ لایه‌ن پێنچ وڵاته‌وه (گابون، هائیتی، ساحه‌ڵ هاج، تانزانیا ،زامبیا) ‌بیافرا به‌ ڕه‌سمی بناسرێ . درێـــــــژه‌ی بــابه‌ت
ئای ،ته‌ماشای ئه‌م شێره‌ چ دلێکی هه‌یه‌‌ !
خۆشه‌ویستی له‌ هه‌موو شتێک گه‌وره‌تر !
دوای ئه‌وه‌ی که‌ ئه‌م به‌چکه‌ شێره هه‌ڵده‌دێرێ و ‌ له‌و هه‌ڵدێره‌ گیر ده‌کات و ناتوانێ بۆ خۆی خۆی ڕزگار بکات و هاواری ڵێ به‌رز ده‌بێته‌وه‌ ‌ ، ته‌نیا یه‌ک شێر ده‌توانێ ڕزگاری بکات ئه‌ویش دایکه‌ خۆشه‌ویسته‌که‌یه‌تی که‌ ئاماده‌ ده‌بێ گیانی خۆی بۆ فیدا بکات. درێـــــــژه‌ی بــابه‌ت
شاره‌زایان پێیان وایه‌ خواردنی یه‌ک سێو له‌ یه‌ک ڕۆژ دا پێشگیری ده‌کا له‌ جه‌ڵده‌ی دڵ . به‌ پێ توێژه‌ران که‌ له‌ دانشگای ” ئۆکسفۆرد” کراون نیشانیان داوه‌ که‌ خواردنی یه‌ک سێو له‌ ڕۆژێک دا ده‌توانێ پێشگیری بکات له‌ نه‌خۆشیه‌کانی دڵ و هه‌روه‌ها خوێنرێزی مێشک (سترۆک) . درێـــــــژه‌ی بــابه‌ت
خڵه‌بانه‌کانی لیستی ۱۰ دانه‌ له‌ ترسناکترین فڕۆکه‌خانه‌کانی جیهان ده‌ده‌نه‌ده‌رێ. ئایا تۆ له‌و که‌سانه‌ی که‌ له‌ کاتی نیشتنی فرۆکه‌ دا ناتهه‌وێ ته‌ماشا ده‌ره‌وه‌ بکه‌ی ؟ ئه‌گه‌ر ترست هه‌یه‌ باشتر وایه‌‌ که‌ تۆ خۆت له‌و فرۆکه‌خانه‌یانه‌ ببوێری . سایتی ئایر فایرواش دۆگ لیستی ۱۰ دانه‌ له‌ خه‌ته‌رناکترین فرۆکه‌خانه‌کانی جیهانی بڵاوکردۆته‌وه‌ که‌ به‌ شێوه‌ی خواره‌وه‌ن. درێـــــــژه‌ی بــابه‌ت
له‌ ڕاپرسیه‌ک دا که‌‌ له‌ سه‌ر فرۆکه‌خانه‌کانی جیهان دا کراوه‌ فرۆکه‌خانه‌ی نێوه‌ده‌وڵه‌تی شه‌نگای له‌وڵاتی سینگاپوور دا یه‌که‌م و باشترین فرۆکه‌خانه‌کانی جیهان ده‌ست نیشان کراوه‌ .
فرۆکه‌خانه‌ی شه‌نگای له‌ سینگاپووری ئاسیا هه‌ڵکه‌وتووه‌ گه‌وره‌ترین و له‌ باشترین و مودێرنترین فرٶکه‌خانه‌که‌نی جیهانه‌ .
درێـــــــژه‌ی بــابه‌ت
میوه‌ ژماره‌یه‌کی زۆری ویتامین و به‌رده‌مه‌عده‌نی ، وه‌ک ویتامین س وه‌ هه‌‌ره‌ها ژماره‌یه‌کی زۆری فرۆکتۆز و کربوو هیدرات له‌ خۆ ده‌گرێ .
میوه‌ به‌ گشتی باشترین و پڕ ویتامینترین شته‌ بۆ پێشگیره‌ له‌ نه‌خۆشیه‌کان .
ئه‌و جۆره‌ میوانه‌ی که‌ وه‌ک پرته‌قاڵ ، نارنگی ، لیمۆ گریپ و هتد ،،
ویتامینێکی یه‌کجار زۆر، تا ۲۰۰ مه‌وادی گیای له‌ خۆ ده‌گرێ که‌ بۆ به‌ده‌نی ئینسان و پێشگیری له‌ شێرپه‌جنه‌ (سه‌ره‌تان) که‌ به‌ پێی لێکۆلینه‌وه‌کانی پزیشکان کاریگه‌ری پۆزیتیڤی بووه‌ له‌ خواردن دا . درێـــــــژه‌ی بــابه‌ت
پسپۆرانی بواری ته‌ندروستی ده‌لێن ، هه‌موو ئه‌و‌ خۆراکانه‌ی که‌ ماوه‌یان به‌سه‌ر ده‌چێ ده‌تواندرێ زیاتر له‌‌و ماوه‌یه‌ی که‌ له‌ سه‌ری نووسراوه‌ که‌ڵکی خواردنیان لێ وه‌ر بگریرێت و هیچ کێشه‌یه‌کیش نابێت بۆ خواردنیان . سایتی سه‌رده‌شت چه‌ندزانیاریه‌کتان ده‌داته‌ خزمه‌ت به‌و هیوایه‌ی که‌ڵکی باشی هه‌بێت بۆ هه‌موو ئیوه‌ خۆشه‌ویستان .
درێـــــــژه‌ی بــابه‌ت
بوجی خه‌لیفه‌ له‌ دوبای له‌ حالی حازر دا گه‌وره‌ترین بورجی جیهانه‌ به‌لام وا چاوه‌روان ده‌کرێ که‌ عه‌ره‌بستانی سه‌عودی بورجێگی گه‌وره‌تر له‌ بورجی خه‌لیفه‌ دروست ده‌کاو ئه‌م بورجه‌ زیاتر له‌ ۱۰۰۰ میتر ده‌بێ و ۱،۲ میلیارد دۆڵار خه‌رجی دروستکردنی ئه‌م بورجه‌ ده‌بێ ، به‌ڵام وا چاوه‌روان ده‌کرێ و ده‌گوترێ خه‌رجی ته‌واوکردنی ئه‌م بورجه‌ زۆر زۆر له‌وه‌ زیاتر ده‌بێ و ده‌گوترێ که‌ خۆ له‌۱۲۷ میلیاد دۆڵار ده‌دات بۆ ته‌واوکردنی ته‌واوی کاره‌کانی ئه‌م بورجه‌ گه‌وره‌‌یه‌ی جیهان . درێـــــــژه‌ی بــابه‌ت
به‌ پێی هه‌واڵیک که‌ له‌ سایتی دایلی مایل دا بلاو بۆته‌وه‌ کچێکی که‌مبووجی له‌ شه‌وی بووکێنیدا له‌ لایه‌ن گه‌نجێکی ۱۸ ساڵه‌وه‌ خۆی وه‌ک زاوا نیشان ده‌داو ده‌ستدرێژی سێکسی ده‌کاته‌ سه‌ر بووک که‌ هاوته‌مه‌نی خۆیه‌تی و تا به‌یانی له‌ گه‌ڵی راده‌بوێرێ درێـــــــژه‌ی بــابه‌ت
پسپۆرانی بواری ته‌ندروستی ده‌لێن ،
هه‌موو ئه‌و‌ خۆراکانه‌ی که‌ ماوه‌یان به‌سه‌ر ده‌چێ ده‌تواندرێ زیاتر له‌‌و ماوه‌یه‌ی که‌ له‌ سه‌ری نووسراوه‌ که‌ڵکی خواردنیان لێ وه‌ر بگریرێت و هیچ کێشه‌یه‌کیش نابێت بۆ خواردنیان .
سایتی سه‌رده‌شت چه‌ندزانیاریه‌کتان ده‌داته‌ خزمه‌ت به‌و هیوایه‌ی که‌ڵکی باشی هه‌بێت بۆ هه‌موو ئیوه‌ خۆشه‌ویستان . درێـــــــژه‌ی بــابه‌ت
راجوو ڤه‌رما خه‌ڵکی وڵاتی هیندوستانه‌و هاوکات شوی به‌ پێنج برا کردووه‌و به‌رهه‌می ژینای هاوبه‌شیان یه‌ک مناڵه‌ . راجوو ده‌ڵی : ئێمه‌ هه‌موومان له‌ ماڵێک داو له‌ سه‌ر عه‌رز و له‌ سه‌ر په‌توو پێکه‌وه‌ ده‌خه‌وین و هه‌ر شه‌وه‌ش له‌ گه‌ڵ یه‌کیان ده‌خه‌وم هیچ کێشه‌یه‌کیشمان نیه‌ پێکه‌وه‌ و ژیانمان زۆر خۆشه‌ ‌ . درێـــــــژه‌ی بــابه‌ت
بەشی پەنجاو پێنجەمی گەرانەوە(۵۵) له‌ نووسینی:عەلی سوورەچۆمی
درێژەی بەشی یەکەم:
……………………………..
ژیانی ئێمەو تەمەنی لاوی“مان پڕ بوو لە کەندو لەندو گەوە.چیرۆکە تاڵەکانی ئێرە تەنیا بۆ نەوەکانی دوای خۆمانە……………. شوێنی مانەوە…عەلی“بۆکانی و چەند ھاورێیەکی دیکە زووتر ھەستا بوون عەلی“جار جار لە بن لێوانەوە نارە نارێکی دەکرد،ئەگەر شوێنەکە ئاوا حەساس نەبایە ھەستت دەکرد مەیلی سروودێکی شۆرشگێرانە خەریکە تاوی دەدات. درێـــــــژه‌ی بــابه‌ت
به‌ پێی ڕاپۆرتێک که‌ جێت ئایرلاینی ئه‌ڵمانی ” فین ئایر ” ئه‌منترین هێڵی ئاسمانیه‌ له‌ جیهان دا . به‌ پێی ئه‌و ئاماره‌ی که‌ جێت ئایرلاینی ئه‌ڵمانی بڵاوی کردۆته‌وه‌ ” فین ئایر ” پاش ساڵی ۱۹۶۳ هیچ رووداوێکی گیانی له‌ لایه‌ن فرۆکه‌کانی ئه‌م هێڵه‌ ئاسمانیه‌ نه‌بووه‌ . درێـــــــژه‌ی بــابه‌ت
بەشی پەنجاو چوارەمی گەرانەوە(۵۴) له‌ نووسینی:عەلی سوورەچۆمی.
………………………………….
خەرمانانی ساڵی(١٣۶٨) رووداوێکی تاڵ و لە بیرنەکراو.
زنجیرە رووداوێک کە بە گێرانەوەی لە ئازاری شۆرشێک تێدەگەین….ھاورێی یەک دەبین بۆ ئەو سەفەرە. درێـــــــژه‌ی بــابه‌ت
یادێک لە ڕاپەڕینی باشوری کوردستان! بەشی دووهەم! له‌ نووسینی : محه‌ممه‌د بایزیدی
ڕۆژی ۵ی ‌ئازار، ڕۆژی دەست پێکی ڕاپەڕین، بەشی یەکەمی ئەو بیرەوەرییە بڵاوکرایەوە. ئەمڕۆش ۳۱ی ئازار، ساڵڕۆژی کۆڕەوە میلیۆنیەکەی باشوری کوردستانە.
بە دوای ئازادکرانی شار و ئۆردوگاکانی باشوری کوردستان دا، کەشێکی خۆش باڵی بە سەر ناوچەکەدا کێشابوو. درێـــــــژه‌ی بــابه‌ت